De WTW-unit is het kleinste deel van de klus. Wat een WTW-installatie in een bestaande woning bepaalt, zijn de kanalen: waar ze lopen, hoe ze weggewerkt worden en hoe ze gedempt zijn. Dit is wat u kunt verwachten, van schouwing tot oplevering, en wat elke stap kost. Voor de keuze van het systeem zelf verwijzen we naar de WTW-hub; hier gaat het om de installatie.
Stap 1: de schouwing en het ontwerp
Een installateur bepaalt per ruimte hoeveel lucht er moet worden toe- en afgevoerd. Het Bouwbesluit vraagt minimaal 0,9 dm³/s per m² vloeroppervlak voor verblijfsruimtes, met minimaal 7 dm³/s per persoon; in de praktijk komt een woning van 120 m² uit op 300 tot 400 m³/h. Daaruit volgt de capaciteit van de unit en de diameter van de kanalen (meestal 125 of 160 mm voor hoofdkanalen, 90 mm flexibel voor aftakkingen naar ventielen).
Bij de schouwing worden vijf dingen vastgelegd: de plek van de unit, de route van de buitenluchtaanzuiging en de afblaas (dak of gevel, minimaal twee meter uit elkaar), de route van toevoerkanalen naar woon- en slaapkamers, de route van afvoerkanalen vanuit badkamer, keuken en toilet (vaak al aanwezig bij systeem C) en de plek van de bediening of CO2-sensoren. Vraag om een tekening; het is de basis van de offerte en voorkomt discussie over koven en doorvoeren achteraf.
Stap 2: waar komt de unit?
| Plek | Voordeel | Nadeel | Let op |
|---|---|---|---|
| Zolder (onverwarmd) | Kort naar dakdoorvoer, korte kanalen naar slaapkamers | Kanalen en unit moeten geïsoleerd, condens in de winter | Isolatie van minimaal 25 mm op alle kanalen; condensafvoer met sifon naar riool |
| Berging of technische ruimte (verwarmd) | Geen isolatie van kanalen binnen nodig, goed bereikbaar voor filters | Langere kanalen naar de slaapverdieping | Geluiddemping richting aangrenzende ruimtes |
| Kast op de overloop | Centraal, korte kanalen naar alle slaapkamers | Ruimteverlies, geluid dicht bij slaapkamers | Extra dempers, unit op trillingsdempers |
| Kruipruimte (alleen decentraal of bij kleine units) | Onzichtbaar | Vocht, slecht bereikbaar voor onderhoud | Zelden aan te raden |
De filterwissel elk half jaar is de reden dat bereikbaarheid zwaarder telt dan onzichtbaarheid; een unit achter een luik op een zolder zonder vaste trap wordt in de praktijk niet onderhouden. Hoe u de filters zelf vervangt en wat ze kosten staat in WTW-filters vervangen.
Stap 3: kanalen leggen en wegwerken
- Naar de slaapkamers: via de zolder door de verdiepingsvloer; het ventiel komt in het plafond van de slaapkamer. Bij een betonvloer wordt geboord; bij hout gezaagd. Per slaapkamer een halve tot een hele dag.
- Naar de woonkamer: de lastigste route. Opties zijn een koof langs het plafond van de hal, een leidingkast naast de meterkast, een bestaande schoorsteenkanaal (na keuring) of een kanaal langs de trapopgang achter een timmerwerkbekleding. Reken op €300 tot €1.500 timmerwerk.
- Buitenlucht en afblaas: door het dak met twee dakdoorvoeren of via de gevel met een combirooster. De aanzuig moet uit de buurt van de afblaas, de cv-rookgasafvoer en de riool-ontluchting blijven.
- Dempers: een geluiddemper direct achter de unit op toevoer en afvoer, en bij voorkeur per slaapkamer een korte flexibele demper. Zonder dempers hoort u de unit in elke kamer; zie WTW maakt geluid.
- Bestaande afvoerkanalen van systeem C kunnen meestal blijven, mits ze schoon zijn en de diameter klopt. Kanalen die er 25 jaar hangen worden eerst gereinigd.
Stap 4: inregelen en opleveren
Na montage wordt elk ventiel afzonderlijk ingeregeld met een meettrechter, zodat de ontworpen hoeveelheid lucht per ruimte klopt en toevoer en afvoer in balans zijn. Onbalans (meer afvoer dan toevoer) trekt buitenlucht door kieren naar binnen en maakt de warmteterugwinning grotendeels ongedaan; het is de meest voorkomende fout bij goedkope installaties. Vraag bij oplevering om het inregelrapport met de gemeten waarden per ventiel. Daarna volgt de instructie: standen, bypass in de zomer, filterindicatie en wat te doen bij een storing (zie de WTW-storingscheck).
Wat kost het?
| Onderdeel | Centrale WTW, bestaande rijtjeswoning | Decentrale WTW, 4 ruimtes |
|---|---|---|
| Unit(s) | €1.800 tot €3.200 | 4 × €400 tot €700 |
| Kanalen, ventielen, dempers | €1.200 tot €2.500 | n.v.t. |
| Doorvoeren dak/gevel | €400 tot €900 | 4 kernboringen: €600 tot €1.000 |
| Timmerwerk en herstel | €300 tot €1.500 | €0 tot €300 |
| Montage, inregelen, oplevering | €800 tot €1.400 | €600 tot €1.000 |
| Totaal | €4.500 tot €9.500 | €2.800 tot €5.100 |
| Doorlooptijd | 2 tot 4 werkdagen | 1 tot 2 werkdagen |
Wilt u weten welke unit bij uw woning past, gebruik dan WTW-units vergeleken en WTW-unit kiezen: capaciteit en type. Vervangt u een bestaande WTW, dan is de klus veel kleiner: WTW-unit vervangen. Komt u van mechanische afzuiging, lees dan eerst mechanische ventilatie vervangen door WTW.
Vijf fouten die we bij bestaande installaties tegenkomen
- Ongeïsoleerde kanalen op een koude zolder: condens, druppels uit ventielen en rendementverlies in de winter.
- Aanzuig en afblaas te dicht bij elkaar of naast de rookgasafvoer: de unit zuigt zijn eigen afgewerkte lucht of rookgassen aan.
- Geen dempers: de unit is in elke slaapkamer hoorbaar en wordt daarom op stand 1 gezet, waardoor de woning te weinig ventileert.
- Niet ingeregeld: badkamer en keuken trekken alles, de slaapkamers krijgen niets.
- Unit onbereikbaar: filters worden niet vervangen, het rendement zakt en de unit gaat stinken.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het installeren van een WTW-unit?
Een centraal systeem in een bestaande rijtjeswoning duurt twee tot vier werkdagen, afhankelijk van het timmerwerk voor de kanalen. Decentrale units zijn in één tot twee dagen geplaatst. Reken op een extra dag als de bestaande afvoerkanalen gereinigd of vervangen moeten worden.
Waar kan een WTW-unit hangen?
Op zolder, in de berging, in een technische kast of op de overloop, mits de plek bereikbaar blijft voor het halfjaarlijkse filteronderhoud en er een condensafvoer naar het riool mogelijk is. Op een onverwarmde zolder moeten de unit en alle kanalen geïsoleerd worden.
Kunnen de kanalen van mijn mechanische ventilatie hergebruikt worden?
De afvoerkanalen vanuit badkamer, keuken en toilet meestal wel, na reiniging en controle van de diameter. De toevoerkanalen naar woon- en slaapkamers ontbreken bij systeem C en moeten nieuw worden aangelegd.
Wat kost het installeren van een WTW-unit?
Een centraal WTW-systeem in een bestaande woning kost €4.500 tot €9.500 inclusief unit, kanalen, doorvoeren, timmerwerk en inregelen. Decentrale WTW-units kosten €600 tot €1.200 per stuk geplaatst.
Moet een WTW-installatie worden ingeregeld?
Ja. Elk ventiel wordt met een meetinstrument afgesteld op de ontworpen luchthoeveelheid, en toevoer en afvoer worden in balans gebracht. Zonder inregeling werkt de warmteterugwinning slecht en is het systeem onnodig luid. Vraag om het inregelrapport bij oplevering.
Artikel gepubliceerd 21 september 2026. Prijzen en bedragen zijn indicaties op basis van de genoemde bronnen; controleer uw eigen situatie.