Uw woning heeft mechanische afzuiging: een ventilatorbox op zolder of in de berging trekt lucht weg uit badkamer, keuken en toilet, en verse lucht komt binnen via roosters in de kozijnen. Dat is systeem C. Het werkt, maar in de winter komt die verse lucht koud binnen en ontsnapt de warme lucht ongebruikt naar buiten. WTW-ventilatie (systeem D, balansventilatie) haalt 80 tot 90 procent van de warmte uit de afgevoerde lucht terug. De vraag die wij het vaakst krijgen: kan ik mijn systeem C ombouwen naar D, en wat kost dat?
Het verschil in één tabel
| Mechanische ventilatie (systeem C) | WTW-ventilatie (systeem D) | |
|---|---|---|
| Afvoer | Centrale ventilator, kanalen naar badkamer, keuken, toilet | Centrale unit, zelfde afvoerpunten |
| Toevoer | Roosters in kozijnen, ongefilterd en koud | Kanalen naar woon- en slaapkamers, gefilterd en voorverwarmd |
| Warmteverlies via ventilatie | Volledig | 10 tot 20 procent van wat systeem C verliest |
| Filters | Geen (soms in de box) | G4/F7 of ePM-filters, elk half jaar vervangen |
| Geluid | Ventilatorbox hoorbaar in badkamer | Unit hoorbaar op zolder; toevoer stil bij goede kanaaldemping |
| Stroomverbruik | 20 tot 40 W | 30 tot 80 W (twee ventilatoren) |
| Kosten bestaande woning | Al aanwezig | €4.000 tot €9.000 |
Het cruciale verschil zit in het woord toevoer. Systeem C heeft geen kanalen naar de woon- en slaapkamers; systeem D wel. Die kanalen moeten er in een bestaande woning bij, en dat bepaalt of de ombouw haalbaar is.
Kan het in mijn woning?
Drie situaties, van makkelijk naar moeilijk:
- Woning met een centrale schacht of koof (jaren '90 en later, appartementen met leidingschacht). De afvoerkanalen van systeem C liggen er al; de toevoerkanalen kunnen in dezelfde schacht of via de zolder naar de slaapkamers. De woonkamer krijgt toevoer via een koof of een verlaagd plafond in de hal. Haalbaar zonder grote sloop.
- Rijtjeswoning met zolder en houten verdiepingsvloeren. Kanalen naar de slaapkamers gaan via de zolder door de vloer; naar de woonkamer via een kast, een koof langs het plafond of een ombouw langs de trap. Haalbaar, maar met zichtbare aanpassingen of timmerwerk.
- Woning met betonnen vloeren en geen zolder (bungalow, benedenwoning) of monument. Kanalen wegwerken is kostbaar of niet toegestaan. Hier is decentrale WTW (units per kamer in de buitengevel) de praktische route.
Een goede installateur beoordeelt dit bij een schouwing in een uur. Vraag naar de kanaalroute per ruimte en naar de plek van de unit; een unit op een onverwarmde zolder heeft geïsoleerde kanalen nodig en moet bereikbaar blijven voor filterwissels.
Wat kost de ombouw?
| Post | Bestaande rijtjeswoning (120 m², 3 slaapkamers) |
|---|---|
| WTW-unit centraal (Brink, Zehnder, Itho Daalderop, Duco), 300 tot 400 m³/h | €1.800 tot €3.200 |
| Toevoerkanalen en ventielen naar 4 ruimtes, inclusief geluiddempers | €1.200 tot €2.500 |
| Aanpassen bestaande afvoerkanalen, dakdoorvoer of geveldoorvoer voor buitenlucht | €400 tot €900 |
| Timmerwerk, koven, herstel | €300 tot €1.500 |
| Inregelen per ventiel, bedieningsschakelaar of CO2-sturing, oplevering | €300 tot €600 |
| Totaal | €4.000 tot €8.700 |
De prijs van de unit staat vergeleken in WTW-units vergeleken; de kanalen en het timmerwerk zijn wat een ombouw duurder maakt dan een WTW in nieuwbouw, waar de leidingen in de vloer gaan. Het volledige kostenoverzicht inclusief de levensduur staat op WTW-unit vervangen: kosten en ventilatie kosten 2026.
Alternatief zonder kanalen: decentrale WTW
Decentrale WTW-units zitten per kamer in de buitengevel (een kernboring van 16 tot 20 cm) en wisselen om de 70 seconden van richting: de ene unit voert af, de andere voert toe, en een keramische kern bewaart de warmte. Kosten €600 tot €1.200 per unit inclusief montage; voor woonkamer en drie slaapkamers €2.500 tot €4.500. Nadeel: meer onderhoud (filters per unit), iets meer geluid in de kamer en een lager rendement dan centraal. Voordeel: geen kanalen, geen zolderunit, per kamer uit te breiden. De bestaande systeem C-box blijft dan voor badkamer en keuken.
Wat bespaart u en wat is de terugverdientijd?
Ventilatie is in een geïsoleerde woning 20 tot 30 procent van het warmteverlies. Bij een gasverbruik van 1.200 m³ per jaar zit er 250 tot 350 m³ in ventilatie; WTW wint daarvan 80 procent terug: 200 tot 280 m³ gas per jaar, bij €1,45 per m³ circa €290 tot €400. Daar gaat het extra stroomverbruik van de tweede ventilator vanaf (circa 200 kWh, €60), zodat de netto besparing op €230 tot €340 per jaar uitkomt. Bij een investering van €6.000 is dat een terugverdientijd van 18 tot 25 jaar; puur financieel is het geen sterk verhaal. De rekensom staat per systeem uitgewerkt in terugverdientijd ventilatie.
De overstap loont vooral als u tegelijk isoleert (dan neemt het aandeel ventilatieverlies toe en ontstaat vaak vochtoverlast door minder infiltratie), bij een warmtepomp op lage temperatuur (elke kWh warmtevraag telt zwaarder), en bij gezondheidsklachten: gefilterde, voorverwarmde lucht zonder tocht is het argument dat bewoners na de ombouw het vaakst noemen. Wat WTW in de winter doet met vochtige lucht en vorst, leest u in WTW-rendement in de winter.
Subsidie in 2026
De ISDE geeft sinds 2026 subsidie op een ventilatiesysteem, maar alleen in combinatie met minimaal één isolatiemaatregel en met een maximum van €400. Een ventilatiesysteem alleen krijgt geen subsidie, en ventilatie telt niet als tweede maatregel voor het verdubbelen van de isolatiesubsidie. Voorwaarden, meldcodes en de aanvraag staan op subsidie voor ventilatie; de combinatie met isolatie op ventilatie bij renovatie.
Drie alternatieven als volledige ombouw te veel is
- Systeem C behouden, vraaggestuurd maken. CO2-sensoren in woonkamer en slaapkamers sturen de bestaande box; die draait dan alleen hard als het nodig is. €600 tot €1.500, besparing 10 tot 20 procent op het ventilatieverlies. Zie vraaggestuurde ventilatie.
- Decentrale WTW in de slaapkamers alleen. Daar is de luchtkwaliteit 's nachts het probleem (CO2 in de slaapkamer); twee units van €900 lossen dat op zonder de rest van de woning aan te pakken.
- Roosters vervangen door zelfregelende of geluidwerende roosters als tocht en lawaai het echte bezwaar zijn. €80 tot €200 per rooster.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn mechanische ventilatie zelf ombouwen naar WTW?
De unit ophangen en kanalen leggen is technisch te doen, maar het inregelen van de luchthoeveelheden per ventiel vraagt een meetinstrument en ervaring, en bij fouten krijgt u tocht, geluid of te weinig ventilatie. Voor ISDE-subsidie is installatie door een bedrijf verplicht. Laat minimaal het inregelen door een installateur doen.
Kan de bestaande ventilatorbox blijven hangen?
Bij een volledige ombouw naar centrale WTW vervangt de nieuwe unit de box; de afvoerkanalen worden hergebruikt. Kiest u voor decentrale WTW in de verblijfsruimtes, dan blijft de box de badkamer, keuken en het toilet afzuigen.
Hoeveel geluid maakt een WTW-unit?
Een centrale unit op zolder produceert 35 tot 45 dB(A) op één meter; met geluiddempers in de kanalen is dat in de slaapkamers 20 tot 25 dB(A). Decentrale units zitten in de kamer zelf en maken op de laagste stand circa 20 dB(A). Oorzaken en oplossingen van te veel geluid staan in WTW maakt geluid.
Is WTW zinvol in een slecht geïsoleerde woning?
Minder. Bij een woning met enkel glas en een ongeïsoleerd dak gaat de meeste warmte door de schil, niet via ventilatie; isoleer dan eerst. Houd er rekening mee dat na isolatie de natuurlijke infiltratie afneemt en het vochtprobleem toeneemt, waardoor betere ventilatie alsnog nodig wordt.
Krijg ik subsidie op WTW-ventilatie?
In 2026 alleen via de ISDE en alleen in combinatie met een isolatiemaatregel, tot maximaal €400. Een los ventilatiesysteem krijgt geen landelijke subsidie. Sommige gemeenten hebben een eigen regeling.
Artikel gepubliceerd 21 september 2026. Prijzen en bedragen zijn indicaties op basis van de genoemde bronnen; controleer uw eigen situatie.