Een tuin die jaren is blijven liggen, renoveer je niet in één zaterdag. Maar met de juiste volgorde is het overzichtelijker dan het lijkt, en veel stappen kun je zelf. Dit stappenplan is de route die hoveniers ook volgen, met per stap wat het kost, hoe lang het duurt en waar je het verschil maakt door het zelf te doen. Reken door voor een achtertuin van 60 m²; voor jouw tuin schaal je de bedragen naar oppervlakte.
Stap 1: opruimen, slopen en kijken wat je hebt
Begin met weghalen wat weg moet: kapotte tegels, een rotte schutting, dode struiken, oude tuinhuisfundering. Huur een container (6 m³, €250 tot €400 inclusief afvoer van puin en groen) en trek een weekend uit. Wat je laat staan bepaalt veel: een volwassen boom of een gezonde haag is met geen geld te koop en geeft een nieuwe tuin direct karakter.
Kijk in deze fase ook naar de basis: waar blijft water staan na regen, waar zit de zon om 18:00 uur in juni, hoe loopt de kabel van de buitenverlichting en de afvoer van de regenpijp. Dat zijn de dingen die later onder de tegels verdwijnen.
Stap 2: ontwerp en meten
Teken de tuin op schaal (1:50 op ruitjespapier of in een gratis app) met de gevel, erfgrenzen, bestaande bomen en de zon. Verdeel dan in drie zones: verhard (terras, pad), groen (borders, gazon) en gebruik (berging, speelplek, moestuin). Vuistregel voor een leefbare tuin: maximaal 40 tot 50 procent verharding; meer geeft hitte in de zomer en wateroverlast bij regen, en steeds meer gemeenten stellen eisen aan afkoppelen en vergroenen.
Twee dingen om nu te beslissen: het terras (waar, hoe groot, welk materiaal) en de zichtlijn vanuit de kamer. Voor inspiratie per tuintype: kleine tuin inrichten en kindvriendelijke tuin. Een hovenier maakt een ontwerp voor €300 tot €800; vaak wordt dat verrekend als hij ook aanlegt.
Stap 3: grondwerk en afwatering
De onzichtbare stap die de tuin maakt of breekt. Grond afgraven waar bestrating komt (25 tot 30 cm voor terras, 15 cm voor paden), een fundering van gebroken puin of zand aanbrengen en verdichten met een trilplaat (huur €40 per dag), en zorgen dat water wegloopt: 1 tot 2 cm afschot per meter weg van de gevel, eventueel een drain of infiltratiekrat (€150 tot €400) bij een tuin die blank staat. Bij zware klei is 10 cm extra zand onder het gazon het verschil tussen een grasmat en een moeras.
Zelf doen: 60 m² afgraven en aanvullen is twee tot drie lange dagen met een kruiwagen; een minigraver huren (€150 tot €250 per dag) maakt er één dag van. Grond afvoeren kost €25 tot €45 per m³. Uitbesteed: €15 tot €30 per m².
Stap 4: bestrating en constructies
Nu komen terras, paden, schutting, opsluitbanden en eventueel een overkapping of tuinhuis. Grote tegels (60×60 of 80×80 cm keramiek of beton) kosten €30 tot €70 per m² aan materiaal en €30 tot €50 per m² aan legwerk; klinkers zijn goedkoper in materiaal maar arbeidsintensiever. Het complete kostenoverzicht staat in terras aanleggen: kosten en terras aanleggen.
Een nieuwe schutting kost €60 tot €150 per strekkende meter geplaatst; de regels over hoogte (2 meter achter, 1 meter voor de voorgevelrooilijn) en de afspraak met de buren staan in schutting plaatsen. Wil je een berging of tuinhuis, doe dat in deze fase, op de fundering die je in stap 3 hebt aangelegd: tuinhuis bouwen.
Stap 5: beplanting en gazon
Pas als de bestrating ligt, komt het groen; anders loop je alles kapot. Verbeter de borders met compost (€5 per zak van 40 liter, reken op 1 zak per m²), plant eerst de structuur (hagen, heesters, een boom) en dan de vaste planten in groepen van drie tot zeven. Budget: €15 tot €30 per m² border met jonge planten, het dubbele met grotere maten.
Het gazon zaai je (€1 tot €2 per m², wachten tot het voorjaar of september) of rol je uit als graszoden (€6 tot €10 per m² geplaatst, direct groen). Het complete stappenplan staat in gazon aanleggen. Plant in september tot maart: de grond is vochtig, de planten wortelen in zonder stress en je hoeft nauwelijks te sproeien.
Stap 6: verlichting, water en afwerking
Verlichting leg je aan voordat de laatste borders vol staan: een laagspanningssysteem (12 V) mag je zelf aanleggen, 230 V hoort door een elektricien. Een set van vier tot zes spots met trafo en tijdschakelaar kost €150 tot €400. Een buitenkraan of een regenton met aansluiting op de regenpijp (€60 tot €150) bespaart elke zomer sleepwerk. Afwerking: opsluitbanden aanvullen, split of schors in de paden, meubels en potten. Voor sfeer in het eerste seizoen: tuininspiratie voor het najaar.
Wat kost een tuinrenovatie?
| Onderdeel (tuin 60 m²) | Zelf doen | Hovenier |
|---|---|---|
| Slopen, container, afvoer | €300 tot €500 | €600 tot €1.000 |
| Ontwerp | €0 | €300 tot €800 |
| Grondwerk en afwatering | €300 tot €700 (huur machines) | €900 tot €1.800 |
| Terras 20 m² + pad 8 m² | €1.000 tot €1.800 (materiaal) | €1.800 tot €3.400 |
| Schutting 10 m | €500 tot €900 | €900 tot €1.500 |
| Beplanting 20 m² + gazon 12 m² | €400 tot €800 | €900 tot €1.600 |
| Verlichting en afwerking | €200 tot €500 | €400 tot €900 |
| Totaal | €2.700 tot €5.200 (€45 tot €85 per m²) | €5.800 tot €11.000 (€95 tot €180 per m²) |
| Doorlooptijd | 4 tot 8 weekenden | 1 tot 2 weken |
Een tussenvorm is gebruikelijk: grondwerk en bestrating uitbesteden (zwaar, precisiewerk) en slopen, planten en verlichting zelf doen. Dan kom je voor 60 m² uit rond €4.000 tot €6.500. Vraag bij een hovenier altijd een offerte per onderdeel, zodat je kunt schuiven; het complete kostenoverzicht per tuindeel staat in tuin aanleggen: kosten en stappenplan.
Veelgestelde vragen
Wat kost een tuinrenovatie per m²?
Zelf doen kost €45 tot €85 per m² aan materiaal en huur; een hovenier rekent €95 tot €180 per m² voor een complete renovatie met bestrating, schutting, beplanting en verlichting. Voor een achtertuin van 60 m² is dat €2.700 tot €5.200 zelf, of €5.800 tot €11.000 uitbesteed.
In welke volgorde renoveer ik mijn tuin?
Eerst slopen en opruimen, dan ontwerpen en meten, daarna grondwerk en afwatering, vervolgens bestrating en constructies (terras, schutting, tuinhuis), dan beplanting en gazon, en als laatste verlichting en afwerking. Groen komt altijd na het harde werk, anders loop je het kapot.
Wanneer is de beste tijd voor een tuinrenovatie?
September tot maart. De grond is vochtig, planten wortelen in zonder droogtestress, hoveniers hebben meer ruimte in de planning en je tuin is in het voorjaar klaar. Bestrating kan het hele jaar, behalve bij vorst.
Hoeveel verharding mag er in een tuin?
Een leefbare vuistregel is maximaal 40 tot 50 procent. Meer bestrating geeft hitte in de zomer en wateroverlast bij hoosbuien. Steeds meer gemeenten stellen regels aan afkoppelen van regenwater en stimuleren vergroenen; check de website van je gemeente voor lokale eisen en subsidies.
Kan ik grondwerk zelf doen?
Ja, met een minigraver (€150 tot €250 per dag) en een trilplaat (€40 per dag) is 60 m² in één tot twee dagen te doen. Let op kabels en leidingen: doe vooraf een gratis KLIC-melding bij het Kadaster als je dieper dan 50 cm graaft.
Artikel gepubliceerd 21 september 2026. Prijzen en bedragen zijn indicaties op basis van de genoemde bronnen; controleer uw eigen situatie.