Waarom de aanvoertemperatuur ertoe doet
Een radiator geeft minder warmte af naarmate het water koeler is. Een radiator die bij 70 °C de kamer ruim verwarmt, levert bij 45 °C maar een deel van dat vermogen. De warmtepomp werkt juist zuiniger naarmate hij koeler water maakt: per kWh stroom levert hij dan meer warmte (een hogere SCOP). Volgens RVO ligt het jaarrendement (SCOP) van een warmtepomp meestal tussen 300% en 500%, oftewel 3 tot 5 kWh warmte per kWh stroom.
| Cv-ketel | Warmtepomp (gangbaar) | Hogetemperatuurwarmtepomp | |
|---|---|---|---|
| Aanvoertemperatuur | 60 – 80 °C | max. 45 – 55 °C | tot ± 70 °C of hoger, afhankelijk van het model |
| Rendement | — | hoogst bij lage temperatuur | lager zodra hij hoog moet stoken |
| Radiatoren | alle | moeten bij lage temperatuur genoeg afgeven | meestal bestaande radiatoren |
Bron temperaturen cv-ketel en warmtepomp: RVO en Milieu Centraal. De temperatuur van een hogetemperatuurwarmtepomp verschilt per model: kijk in de specificaties.
De 50-gradentest: kunnen uw radiatoren het aan?
- Zet in een koude periode de aanvoertemperatuur van uw cv-ketel op 50 °C (in het menu van de ketel of de thermostaat; weet u niet hoe, kijk in de handleiding).
- Laat dat minstens een paar dagen zo staan en let op het comfort in elke kamer, ook 's ochtends.
- Blijft het overal warm genoeg? Dan zijn uw radiatoren waarschijnlijk geschikt voor een warmtepomp.
- Wordt één kamer te koud? Dan volstaat vaak het vergroten of vervangen van alleen die radiator.
- Wordt het overal te koud? Kijk dan eerst naar isolatie, of naar een hybride of hogetemperatuurwarmtepomp.
Milieu Centraal raadt deze test aan als de "Verwarmingstest": zet je cv-ketel deze winter op 50 graden (bron). Een lagere ketelaanvoer bespaart bovendien nu al gas; zie ook cv-ketel op 60 graden.
Drie oplossingen, van goedkoop naar duur
| Oplossing | Wat het doet | Wanneer logisch |
|---|---|---|
| Eerst isoleren | Minder warmteverlies, dus volstaat een lagere temperatuur | Spouw, dak of vloer nog niet geïsoleerd. RVO noemt voor all-electric minstens 8 – 12 cm dak- en vloerisolatie (Rc 2,5 of meer), spouwmuurisolatie en HR++-glas. |
| Radiatoren vergroten | Meer afgifteoppervlak per kamer, of een radiator met ventilator (lagetemperatuurconvector) | Eén of enkele kamers blijven achter bij de 50-gradentest |
| Hybride warmtepomp | Warmtepomp doet het gewone werk, de cv-ketel springt bij op koude dagen | Matig geïsoleerd huis; de meeste bestaande radiatoren kunnen blijven |
| Hogetemperatuurwarmtepomp | Levert heter water zonder gasketel | Isoleren of radiatoren aanpassen is niet haalbaar, en u wilt van het gas af. Reken op een lager rendement en een hoger stroomverbruik dan bij een gewone warmtepomp. |
Wat een hogetemperatuurwarmtepomp is en wanneer hij zinvol is
Een hogetemperatuurwarmtepomp is een lucht-waterwarmtepomp die water tot ongeveer 70 °C of hoger kan verwarmen, afhankelijk van het model. Daarmee kan hij op bestaande radiatoren werken waar een gewone warmtepomp tekortschiet. RVO noemt de opkomst van deze warmtepompen als reden dat all-electric in bestaande bouw vaker mogelijk wordt (RVO).
- Nadeel: hoe heter het water, hoe lager het rendement. Vraag de installateur naar de SCOP bij de aanvoertemperatuur die uw huis nodig heeft, niet alleen naar de SCOP op het productblad.
- Zinvol als isoleren of radiatoren aanpassen niet kan of veel duurder is, bijvoorbeeld bij monumenten of grote, slecht te isoleren woningen.
- Minder zinvol als een paar extra centimeters isolatie of twee grotere radiatoren hetzelfde oplossen: dan werkt een gewone warmtepomp zuiniger.
- ISDE: ook voor deze warmtepompen geldt de regeling voor lucht-waterwarmtepompen, mits het toestel op de RVO-apparatenlijst staat.
Welk vermogen past bij uw huis? Gebruik de rekenhulp warmtepomp vermogen berekenen.
Wat deze uitleg wel en niet zegt
- De 50-gradentest is een praktische indicatie, geen berekening. De installateur bepaalt de benodigde aanvoertemperatuur met een warmteverliesberekening per ruimte.
- Temperaturen van hogetemperatuurwarmtepompen verschillen per merk en model; de genoemde ± 70 °C is een indicatie van de redactie.
- Het precieze rendement hangt af van de buitentemperatuur, de aanvoertemperatuur en het toestel.
Bronnen
- RVO — Warmtepomp (cv 60 – 80 °C, warmtepomp max. 45 – 55 °C, SCOP 300 – 500%, isolatie-eisen)
- Milieu Centraal — Volledige warmtepomp (Verwarmingstest 50 °C, grotere radiatoren)
- Milieu Centraal — Hybride warmtepomp (werkt meestal met bestaande radiatoren)
- RVO — ISDE warmtepomp
Nagelopen door de redactie op 8 oktober 2026. Ziet u een fout? Laat het ons weten.